Japan kondigt drie nieuwe kankerbehandelingstechnologieën aan

Als een van de meest vergrijsde samenlevingen ter wereld is kanker een grote bedreiging voor de volksgezondheid in Japan. Volgens de meest recente gegevens van het Ministerie van Volksgezondheid, Arbeid en Welzijn werden in 2023 ongeveer 993.469 nieuwe kankerpatiënten gediagnosticeerd en is kanker al meer dan 40 jaar de belangrijkste doodsoorzaak in Japan. Twee derde van de Japanse mannen en de helft van de vrouwen krijgt in hun leven te maken met kanker.

Ondanks de hoge incidentie van kanker kent Japan internationaal gezien een hoog overlevingspercentage. Zo bedroeg het 5-jaarsoverlevingspercentage voor kankerpatiënten die in 2016 de diagnose kregen maar liefst 92,1% voor prostaatkanker, 67,8% voor darmkanker, 64% voor maagkanker, 37,7% voor longkanker en slechts 11,8% voor alvleesklierkanker. Over het algemeen ligt het 5-jaarsoverlevingspercentage voor kanker in Japan boven de 60%, waarbij sommige kankersoorten zelfs de 90% benaderen. Dit is niet alleen te danken aan geavanceerde medische technologie, maar komt ook voort uit een systematisch preventie-, vroegtijdig opsporings- en datagestuurd gezondheidszorgsysteem.

Japan loopt al jaren voorop in de kankerbehandeling en heeft diverse doorbraken bereikt op het gebied van immunotherapie, stamceltechnologie en moleculair biologisch onderzoek. Deze technologieën hebben niet alleen de behandelresultaten verbeterd, maar ook de bijwerkingen verminderd, wat aanzienlijke vooruitgang laat zien, met name bij moeilijk te behandelen kankersoorten zoals slokdarm-, hoofd-hals- en alvleesklierkanker.

Ten eerste, wat betreft de behandeling van slokdarmkanker, kondigden de Universiteit van Kyoto en andere instellingen op 9 januari de resultaten aan van een klinische studie. Deze studie, gericht op patiënten met plaveiselcelcarcinoom (goed voor meer dan 90% van de slokdarmkankers in Japan), combineerde chemotherapie, bestralingstherapie en het immunotherapiemedicijn “Opdivo”. Bij 41 patiënten bereikte 73% (30 patiënten) volledige remissie, met een overlevingskans van maar liefst 93% na één jaar.

Traditioneel gezien brengt slokdarmkanker, gelegen nabij het hart en de longen, aanzienlijke chirurgische uitdagingen met zich mee en een hoog risico op terugkeer. Deze nieuwe therapie vermijdt een operatie en vertrouwt uitsluitend op medicijnen en bestraling om het immuunsysteem te activeren en kankercellen aan te vallen. Bijwerkingen zoals longontsteking kwamen slechts in 5% van de gevallen voor, veel lager dan bij traditionele methoden. Het onderzoeksteam stelde dat ze door de genactiviteit van kankercellen te analyseren, patiënten kunnen identificeren die geschikt zijn voor deze therapie. De langetermijnobservatie zal naar verwachting over drie jaar afgerond zijn. Deze technologie biedt veelbelangrijke perspectieven als standaardbehandeling voor slokdarmkanker bij Aziaten, die wereldwijd 80% van de slokdarmkankerpatiënten uitmaken, waarbij alcohol en tabak belangrijke risicofactoren zijn.

Ten tweede heeft het Chiba University Hospital als eerste in Japan met succes iPS-celtechnologie (geïnduceerde pluripotente stamceltechnologie) toegepast bij de behandeling van hoofd- en halskanker. Op 16 januari kondigde het ziekenhuis een klinische studie aan met “natural killer T-cellen” (NKT-cellen) afgeleid van iPS-cellen. Bij 10 patiënten in de leeftijd van 40-70 jaar kromp de tumor na 1-3 behandelingen met ongeveer 10% bij 2 van de 8 patiënten, en werd de tumorgroei bij de andere 3 beperkt tot minder dan 20%.

Deze therapie omvat het creëren van iPS-cellen uit NKT-cellen van gezonde personen, het induceren ervan tot NKT-cellen en het vervolgens toedienen ervan aan de patiënten. Hoofd- en halskanker omvat tumoren in de nek, mond en keel. Traditionele behandelingen berusten op chirurgie of chemotherapie, die aanzienlijke bijwerkingen hebben. Deze technologie maakt gebruik van het regeneratieve vermogen van iPS-cellen om het immuunsysteem van de patiënt te versterken, zodat het kankercellen direct aanvalt, met een hoge veiligheid en zonder ernstige bijwerkingen. Onderzoekers stellen dat dit de eerste keer is dat van iPS-cellen afgeleide immuuncellen tumoronderdrukkende effecten hebben aangetoond en ze zijn van plan deze binnen 10 jaar op de markt te brengen. Dit biedt niet alleen hoop aan patiënten met hoofd- en halskanker, maar kan mogelijk ook worden toegepast bij andere kankersoorten.

Ten slotte heeft een onderzoeksteam van de Universiteit van Hirosaki in de prefectuur Aomori op 12 januari het moleculaire mechanisme onthuld waarmee langdurige diabetes de ontwikkeling van adenocarcinoom van de alvleesklierbuis verergert. Adenocarcinoom van de alvleesklierbuis is de meest voorkomende vorm van alvleesklierkanker, met een vijfjaarsoverleving van slechts ongeveer 10%, waardoor het extreem moeilijk te behandelen is. In deze studie werd alvleesklierweefsel van 117 geopereerde patiënten geanalyseerd. Daaruit bleek dat bij patiënten met langdurige diabetes (langer dan 3 jaar) de functie van het gen “MEG3” verzwakt was, wat leidde tot een toename van het eiwit “F11R”, dat de verspreiding en terugkeer van kankercellen bevorderde. MEG3 is een gen dat de progressie van kanker remt; de functie ervan is niet aangeboren, maar verworven. Deze ontdekking verheldert het verband tussen diabetes en de progressie van alvleesklierkanker en effent de weg voor de ontwikkeling van nieuwe diagnostische en behandelmethoden. De onderzoeksresultaten werden gepubliceerd in het tijdschrift van het American College of Pathology (ACCA). Het team benadrukte dat dit gebruikt kan worden om patiënten met een hoog risico te identificeren en gerichte medicijnen tegen F11R te ​​ontwikkelen. In de toekomst zou het reguleren van deze moleculen mogelijk kunnen zijn om de overlevingskans bij alvleesklierkanker te verbeteren.

Deze geavanceerde technologieën weerspiegelen een trend in de kankerbehandeling in Japan: een verschuiving van traditionele chirurgie naar precisiegeneeskunde, immunotherapie en regeneratieve geneeskunde. Samenwerking tussen overheidsinstellingen en universiteiten versnelt de klinische toepassingen en transformeert kanker van een “onbehandelbare ziekte” naar een “beheersbare chronische ziekte”.